มนุษย์สองหน้า : อัลแบร์ กามู : ALBERT CAMUS

1 01 2010

Book Review โดย (...)

โดย (…)

.

IMG1122

มนุษย์สองหน้า : อัลแบร์ กามู : ALBERT CAMUS

เรื่องราวของคนผู้ค้นพบความฉ้อฉลของตนเอง

สำนักพิมพ์ สามัญชน

ตุลจันทร์ แปลและเรียบเรียงจาก “The Fall” หรือ “La Chute” 1956

.



.

ฌ็อง-บัปติสต์ กลาม็องซ์  อ่า-รู้จักสิ คุณถามถูกคนแล้ว จริง!!-เชื่อผม ผมไม่เคยจำใครได้แม่นยำเท่ากับเรื่องราวของชายผู้นี้ อยากฟังเหรอ ได้ถ้าคุณต้องการ แต่จะรบกวนคุณรึเปล่า ถ้าผมจะสั่งเหล้าจินเพิ่มอีกแก้ว  โอ่ย-อย่า ๆ พ่อคุณ ไม่จำเป็น ผมจ่ายเองได้ เรื่องเล็กน้อย เอาละผมจะเริ่มตรงไหนดี

อ่อ – ตรงนี้ละกัน

ผมเจอเขาครั้งแรกในบาร์เม็กซิโกซิตี มันเป็นบาร์เล็กๆในอัมเตอร์ดัม อากาศตอนนั้นหนาวบรรลัย ให้ตายเหอะ อย่าได้นึกอยากว่ายน้ำเชียว มันเป็นการฆ่าตัวตายชัดๆ  วันนั้นเรากินเหล้าจินไปหลายแก้ว เขาเป็นฝ่ายออกปากอยากเลี้ยงผมเองเลยละ  ก่อนที่จะเป็นเขาเพียงผู้เดียวที่เริ่มพูดอยู่ตลอดเวลา

เขาน่าสนใจตรงไหนเหรอ? อืมม์ อาจเพราะเขาชอบพูดอยู่ตลอดเวลากระมัง และแต่ละอย่างที่มันหลุดออกมาจากปากเขา มันก็เป็นเรื่องราวน่าสน น่าฟัง และน่าติดตามเสียด้วย

เขาว่าเขาทำงานเป็นผู้พิพากษา-ผู้สำนึกผิด เปล่าเขาไม่ได้มีตำแหน่งผู้พิพากษาหรอกมันเป็นการเปรียบเปรยต่างหาก เขาว่าเขาเคยเป็นทนายความที่ปารีส ฟังเขาเล่าเรื่องราวในการทำงานของเขามันก็เข้าท่าไปอีกแบบ

เอากับเขาสิ เขาว่ายังไงบ้างงั้นเหรอ มันเยอะไปหน่อยแต่ผมก็ยังพอจำได้นะ เออใช่!! เขาว่าอย่างนี้…

มันน่าจะเริ่มจากเรื่องที่เขาทำความดีกับทุกคน เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับความยากลำบากของคนมากมาย ช่วยคนแกยกของ พาคนตาบอดข้ามถนน ว่าความให้คนยากจนแบบไม่คิดเงิน หรือสบโอกาสที่จะยืนแบ่งปันที่นั่งบนรถเมล์ให้ใครก็ตามที่เขาต้องการ เขาจะรีบโดยไม่รอช้า ทำไมมันถึงเป็นอย่างงั้นนะเหรอ

เขาว่ามันเป็นกับเรื่องความสูงนะ นิสัยประหลาดเขาละ เขาชอบอยู่ในที่สูง เขาละเกลียดนักเชียวพวกอาชีพหรืออะไรก็ตามที่มันอยู่ติดพื้น หรือพวกชอบเข้าถ้ำขุดดินลงไปยังที่ต่ำ “ไฝ่สูง” เออนั่นละ คุณพูดมามันก็ถูก เขาเป็นจำพวกใฝ่สูงอย่างที่ว่าจริงๆ เหตุผลที่เขาให้นะยังไงรู้มัน เขาว่า

“คุณลองนึกภาพดูก็ได้ เมียของจำเลยยากจนซึ่งผมว่าความให้ฟรี ๆ วิ่งเข้ามาพร่ำขอบอกขอบใจ ว่าไม่อาจจะหาอะไรในโลกมาทดแทนคุณงามความดีของผมได้ ผมตอบอย่างสุภาพว่าไม่เป็นไรเลย เป็นเรื่องราวธรรมดาของมนุษย์ที่ต้องช่วยเหลือกัน ถ้าเธอขาดเหลือเงินทอง ผมพร้อมจะให้ยืมไปใช้ก่อน พอเธอสรรเสริญผมชักจะมากไป ผมก็ชิงจูบมือเธอเป็นการตับบทแล้วรีบลามาเสีย

เป็นไงครับคุณ ทำแบบนี้เป็นความสำเร็จชิ้นโตของคนที่โลภในระดับต่ำ ๆ ไหมล่ะ ทำอย่างนี้สิ คุณถึงจะไต่ขึ้นไปบนยอดสูงสุดได้ พอขึ้นไปถึงข้างบนนั้นแล้ว คุณงามความดีก็เป็นรางวัลเสร็จสรรอยู่ในตัวของมันเอง

เข้าใจหรือยังละครับ ว่าทำไมผมถึงบอกคุณว่าผม ‘ใฝ่สูง’ ผมต้องอยู่บนยอดถึงจะสบาย”

ผมฟังเขาแล้วอึ่งไปสักพักเลย ครับ- ผมว่าน้อยคนนะที่จะออกมาพูดยอมรับความเหลวแหลกของตัวเองให้คนอื่นฟัง ไอ้กระผมเองก็ดันชอบฟังเสียด้วยสิ แหม – มันทำให้นึกไปว่าตัวเองเป็นเหมือนหลวงพ่อผู้ใจงามที่คอยนั่งถ่างรูหูรับฟังประดาสาธุชนสารภาพบาปกรรมที่ทำไว้

เปล่า!! – ไม่เลย ผมไม่ได้ใจดีขนาดนั้น บังเอิญวันนั้นผมว่างมากจริง ๆ เลยมีเวลาเดินไปฟังเขาพูดไป  มันก็นานพอดูเหมือนกัน แต่ผมก็สามารถจับเอาความที่เขาพูดกลับมาคิดได้หลายเรื่องเหมือนกันละ

ใช่ – จะพูดอย่างนั้นก็ได้ ผมเป็นนักฟังที่ดี ทำไมละ ก็โลกทุกวันนี้มีนักพูดตั้งมากมาย นักฟังเลยขาดแคลนเพราะมีแต่คนอยากจะให้คนอื่น ๆ ฟังแต่สิ่งที่เขาพูด ส่วนตัวเองมักเบื่อหน่ายที่จะฟังความเห็นของคนอื่น

เปล่า! ผมไม่ได้คิดว่ามันเป็นสิ่งที่ควรทำนักหรอก เพียงแต่อาจเป็นว่าผมมันไม่ปัญญาพูดให้ดีได้เหมือนคนอื่นๆ ก็เลยขอเลือกที่เอาดีทางด้านการฟังก็แล้วกัน  ‘มันง่ายกว่า’ เออ – ใช่คุณพูดถูกแล้ว แต่ก็ไอ้เรื่องง่าย ๆ แบบนี้ละที่คนไม่ค่อยชอบทำกัน 

เฮ้ย! – อย่าทำเป็นตลกไป ผมไม่ขำด้วยนา ยิ่งเป็นอิตาหมอนั้นด้วยแล้วละก็ ตะหมอเล่นเอาผมแทบหงายหลัง กะอิตอนที่แกมาพูดถึงเรื่องปรัชญาการทำงานสำนึกบาปของแกคุณฟังดูเถอะ แกว่าของแกแบบนี้…

“คุณคงจะสังเกตเห็นด้วยตนเองแล้วกระมังว่าผมตั้งต้นด้วยการสำนึกผิดเสียก่อน ผมจะสำนึกผิดให้คุณรับฟังโดยไม่รั้งรอ ผมประกาศมันออกมากับตัวผมเองเลยทีเดียวว่าเป็นผู้ไม่บริสุทธิ์ ผมประจานตัวเอง ประณามตัวเอง กล่าวโทษตัวเอง ความสกปรกโสมมในตัวเท่าไหร่ ผมงัดขึ้นมาตีแผ่ให้คุณดูจนหมดสิ้น

แต่ทั้งนี้มิได้หมายความว่าจะไม่มีชั้นเชิงในการสารภาพเสียเลยนะครับ เป็นธรรมดาที่ผมจะต้องดัดแปลงเนื้อหา และสำบัดสำนวนให้เหมาะกับคุณ เพื่อจะเรียกร้องความสนใจจากคุณให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้

ผมพยายามกล่าวถึงสิ่งที่เกี่ยวกับผมและคุณคละเคล้าปะปนกันไป และบรรยายถึงลักษณะต่าง ๆ ที่เรามีอยู่ร่วมกัน คำสารภาพของผมถ้าจะให้ให้มีประสิทธิผลสมความมุ่งหมาย ก็ควรเป็นเสมือนหน้ากากซึ่งแม้จะไม่เหมือนหน้าใครเลย แต่ทุกคนที่เห็นเข้าเป็นต้องร้องว่า อ๋า! จำได้ เคยรู้จักนี่นา

หน้าซึ่งเมื่อผมจัดสร้างเสร็จ ผมก็จะยื่นให้คุณดูต่างกระจกเงา”

ผมนั่งฟังเขาตาปริบ ๆ จิบเหล้าจินที่เหลือเพียงครึ่งหนึ่งจนหมดแก้ว จากนั้นผมเองก็ต้องปรับเปลี่ยนสีหน้าท่าทางเสียหน่อย ก็ไม่มีอะไรแอบแฝงหรอกคุณ ผมปวดฉี่ชิ๊ปหาย แต่ต้องตีหน้าเฝ้าฟังเขาเล่าจนจบ ก็เขาเป็นคนเลี้ยงเหล้าผมนี่ ทำยังไงได้อย่าลืมสิผมกำลังสวมบทผู้รับฟังที่ดีเสียด้วย แล้วเขาก็เป็นนักเล่าที่ดีเหมือนกัน

“คุณคงมองเห็นนะครับว่า การสถาปนาตนเองเป็นผู้พิพากษาขึ้นนั่งบัลลังก์เหนือผู้คนทั้งปวงนั้น สักวันหนึ่งอาจจะได้ยินเสียงหัวร่อแสบแปลบเข้าขั้วหัวใจ เล่นเอาหกคะเมนลงมาจากบัลลังก์ได้

แต่ถ้าเรายอมจำนนเป็นผู้สำนึกผิดเสียก่อน ก็ย่อมจะก้าวไปสู่ตำแหน่งผู้พิพากษาได้อย่างงดงาม และจะดียิ่งไปกว่านั้นอีกเมื่อสามารถรบเร้าชักชวนผู้อื่นให้สำนึกผิด และพิพากษาตัวเขาเองเสียบ้าง เพื่อภาระของเราจะได้บรรเทาเบาบางลง”

จากนั้นเขากล่าวอะไรบางอย่างสามสี่ประโยค ซึ่งขณะนั้นเองผมก็เริ่มคอพับลงนอนกองบนโต๊ะเสียแล้ว เขาเขย่าตัวผมพร่ำบอกบางอย่างข้างหูผม ผมจำประโยคสุดท้ายก่อนที่ผมจะนึกขึ้นได้ว่าผมอยากเข้าห้องน้ำใจจะขาด

“คุณไม่ลองดูบ้างรึ จะไม่สำรวจตรวจตราอดีตของตัวเองดูสักหน่อยหรือ ลองขุดค้นดูเถอะครับ ผมรับรองว่าจะได้พบอะไรพิกล ๆ ที่คุณแอบฝังเอาไว้ที่ไหนสักแห่งหนึ่ง หรือหลายแห่งก็ไม่ทราบ”

เขาพูดยังไงต่อจากนั้นเหรอ? โอ้ยคุณผมไม่อยู่ฟังหรอก ผมไม่ยอมปล่อยให้มันเรี่ยราดตรงโต๊ะตัวนั้นแน่ ขอโทษเหอะ ถึงผมจะเป็นนักฟังที่ดีแต่เรื่องแบบนี้ผมไม่อาจเอาชนะสังขารของตัวเองได้จริง

แต่ พูดก็พูดเถอะ ผมรีบไปทำธุระให้เสร็จสิ้นโดยไวเพื่อที่จะมาฟังเข้าเล่าต่อ แต่พอออกมาจากห้องน้ำ เขาก็หายตัวไปเสียแล้ว เสียดาย? ครับบอกตามตรงผมเสียดายที่ไม่ได้ฟังเขาเล่าต่อให้จบ มาคิด ๆ ดู ผมก็ไม่แน่ใจตัวเองเหมือนกันว่าเสียดายที่ไม่มีคนเลี้ยงเหล้าต่อสักแก้วสองแก้วหรือเปล่า

เอ่อ!! ว่าแต่คุณถามถึงเขามากเหลือเกิน คุณจะรู้เรื่องราวของเขาไปทำไมตั้งเยอะตั้งแยะ ไม่อยากบอกเหรอ โอเคย์ ไม่เป็นไร ผมก็ไม่ได้สงสัยอะไรมากมายนักหรอก คุณคิดเหมือนผมมั้ย? โลกเราทุกวันนี้มันมีเรื่องให้ปวดหัวมากพอแล้ว ความสงสัยบางอย่างละไว้บ้างก็ดีเหมือนกัน

มองโลกในแง่ดี – ตายห่า ผมไม่เคยอ่านหนังสือแบบนั้นหรอก เปล่า? – ไม่ได้ไม่ชอบ ผมไม่มีตังซื้อ  เอ่อ – จริง!! ว่าแต่เอาเหล้าจินอีกแก้วมั้ย คราวนี้ผมอนุญาติให้คุณเลี้ยง

ฮ่าๆ – เออเว้ย คุณนี่ใช้ได้วะ ถ้ารุ่นเดียวกันหน่อยละไม่ได้ ขอโทษเหอะ!! ผมเตะปากแตกไปแล้ว

จริง ๆ

 


คำสั่งกระทำ

Information

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s




%d bloggers like this: